Η 59η Θεραπευτική Ενημέρωση θα πραγματοποιηθεί κατ’ εξαίρεση φέτος στο Ξενοδοχείο Divani Caravel, ενώ κρατάμε την παράδοση και συναντιόμαστε με ανοιξιάτικη διάθεση το Σαββατοκύριακο του Θωμά, στις 18 & 19 Απριλίου 2026.

Όπως όλοι γνωρίζετε, η Α’ Παιδιατρική Κλινική της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, που εδράζεται στο Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία», είναι η αρχαιότερη και μεγαλύτερη Πανεπιστημιακή Παιδιατρική Κλινική της χώρας.

Η Α’ Παιδιατρική Κλινική, υπό τη Διεύθυνση του αείμνηστου καθηγητή Νικολάου Ματσανιώτη εγκαινίασε το 1968 τις ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΕΙΣ, μία επιστημονική εκδήλωση που εδραιώθηκε και αγαπήθηκε από κάθε Έλληνα Παιδίατρο. Οι ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΕΙΣ συνεχίστηκαν και υπό την διεύθυνση των άλλων διευθυντών της Κλινικής, ενώ πλέον διοργανώνονται σε συνεργασία με τον ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΥΓΕΙΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ & ΕΦΗΒΩΝ (Ε.Ο.Υ.Π.Ε.) και αποτελούν θεσμό για την Παιδιατρική Κοινότητα. Λαμβάνουν δε χώρα κάθε χρόνο το Σαββατοκύριακο του Θωμά, αμέσως μετά τις εορταστικές ημέρες του Πάσχα.

Η επιστημονική αυτή εκδήλωση λόγω της πολύπλευρης προόδου στην Παιδιατρική εμπλουτίστηκε τα τελευταία χρόνια με ένα Επιστημονικό Συμπόσιο ειδικού ενδιαφέροντος που λαμβάνει χώρα το πρωί του Σαββάτου και αποσκοπεί στην ενημέρωση των Παιδιάτρων σε κάποια ειδικά Γνωστικά Αντικείμενα της Παιδιατρικής.

Φέτος τα ειδικά γνωστικά αντικείμενα που θα αναπτυχθούν με διαλέξεις ή/και παρουσιάσεις περιστατικών το πρωί του Σαββάτου είναι Παιδιατρική Γαστρεντερολογία, Ηπατολογία και Διατροφή και Παιδιατρική Ρευματολογία, τομείς της Παιδιατρικής με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για κάθε παιδίατρο.

Η 59η ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ οργανώνεται πλέον αποκλειστικά με φυσική παρουσία, ώστε να υπάρξει η δυνατότητα αλληλεπίδρασης μεταξύ όλων των παιδιάτρων και η χαρά της δια ζώσης επικοινωνίας και ανταλλαγής απόψεων.

Ιδιαίτερη πρόσκληση απευθύνεται στους νέους μας παιδιάτρους που θα κρατήσουν στα χέρια τους την υγεία των παιδιών της χώρας μας!

 

Η Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής

Χριστίνα Κανακά-Gantenbein, MD, PhD, FMH (CH)

Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Ενδοκρινολογίας

Διευθύντρια Α’ Παιδιατρικής Κλινικής & Χωρεμείου Ερευνητικού Εργαστηρίου Ιατρικής Σχολής Ε.Κ.Π.Α., Επιστημονική Υπεύθυνη Διαβητολογικού Κέντρου & Μονάδας Ενδοκρινολογίας, Μεταβολισμού & Διαβήτη Α’ Παιδιατρικής Κλινικής Ιατρικής Σχολής Ε.Κ.Π.Α., Endo-ERN Agia Sophia Children’s Hospital representative, Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία»

[Με αφορμή πράγματα που είπαμε με τον Γιάννης Χαραλαμπίδης σε μια εκτεταμένη συζήτηση για όσα ζήσαμε/ ζούμε- σύνδεσμοι για το podcast στα σχόλια]

1. Το να πρέπει να υπερασπιζόμαστε τα στοιχειώδη (στην δημόσια υγεία) είναι τραγικό, και είναι επιτυχία των αντιεμβολιαστών.
2. Ο αντιεμβολιαστικός λόγος, αν αθροίσουμε τα ποσοστά των κομμάτων που τον εκφράζουν, είναι αξιωματική αντιπολίτευση.
3. Αν είχαν κλείσει τα σύνορα της Κίνας τις αρχές του 2020… Αν είχαμε δίκτυα άμεσης αντιμετώπισης στην κοινότητα, επίθεσης στον ιό…Αν δεν περνούσαμε συλλογικά εκείνο το καλοκαίρι της αφασίας του 2020, νομίζοντας πως ξεμπερδέψαμε και χωρίς καμία προετοιμασία….Δεν θα έγραφα κι εγώ ημερολόγια.
4. Μπορεί να υπάρξει μια διακομματική συναίνεση για δημιουργία αποθέματος μέσων ατομικής προστασίας; Και (θα) τα χρησιμοποιούν οι υγειονομικοί;
5. Γεμίσαμε αριβίστες δήθεν μελετητές της long covid που είδαν φως και μπήκαν κυνηγώντας την δημοσίευση και χρηματοδοτήσεις, και όχι το όφελος των πασχόντων. Και στην Ελλάδα.
6. Πάει το παιδί σου να σπουδάσει κάποια επιστήμη υγείας και τον “διδάσκει” κάποιος από τους τύπους που (ακόμη παραμένουν πανεπιστημιακοί…) συστηματικά διακήρυτταν και διακηρύσσουν ανοησίες. Κι αυτό περιλαμβάνει και εκείνους τους “θεσμικούς μετριοπαθείς” που θεωρούσαν την Όμικρον παραλλαγή του ιού “φυσικό εμβόλιο” (νέα δημοσίευση από την Ταϊβάν περιγράφει 75 περιστατικά παιδιών με εγκεφαλίτιδα από Όμικρον στελέχη κορωνοϊού- 60% δεν είχε υποκείμενα νοσήματα [1])
7. Θα καταλήξουμε σε μια κοiνωνία που θα κάνει η ίδια gaslighting στους ασθενείς. Ή καταλήξαμε. Ή, αν οι επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις από κορωνοϊό επιταχύνουν την εγκεφαλική γήρανση, σε μια κοινωνία με πολύ περισσότερους ανοϊκούς (κατά 12% αυξάνεται ο κίνδυνος όψιμου Alzheimer μετά από λοίμωξη από κορωνοϊό, λέει μεγάλη μελέτη/ προδημοσίευση σε σχεδόν 1,5 εκατομμύριο άτομα [2])
8. Ο πρώτος ίσως άνθρωπος που εμβολιάστηκε για τον κορωνοϊό, στις δοκιμές της Moderna, Μάρτιο του 2020, μίλησε τις προάλλες για τις ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ, έξι χρόνια μετά: "Να ζω μια υγιή ζωή, να μην έχω πάθει long Covid, να μην έχω χρειαστεί νοσηλεία, να μην έχω χρειαστεί υποστήριξη της αναπνοής” [3]
9. “Οι άνθρωποι είναι πάντα άνθρωποι, φοβούνται ακριβώς τα ίδια πράγματα, με τον ίδιο τρόπο. Το μόνο που αλλάζει είναι η τεχνολογία. Παλιά (τα εμβόλια) ήταν μια ευθεία επίθεση στον Θεό, τώρα ο Θεός έχει αντικατασταθεί από την Φύση, που είναι πάνσοφη και θεραπεύει χωρίς “χημικά”...” Από την εξαιρετική στήλη της Lena Fou στο Womanlandia [4]
10. “Ας φανταστούμε λιγάκι έναν κόσμο χωρίς εμβόλια. Τη Δέλτα να σαρώνει χωρίς καμία άμυνα. Τα κύματα των νοσούντων να έρχονται (και να φεύγουν…) χωρίς τέλος. Τα νοσοκομεία να βρίσκονται σε ΜΟΝΙΜΗ κατάρρευση. Τα lockdown να είναι η επίσης μια μόνιμη πραγματικότητα για έναν χρόνο, για δύο χρόνια — χωρίς φως στο τούνελ. Βασικά, ΔΕΝ μπορούμε να φανταστούμε τι θα ζούσαμε”. Από την πληρέστατη αναδρομή του Kyriakos Athanasiadis στα 6 χρόνια κορωνοϊού [5]
11. Μιας και είναι η παγκόσμια ημέρα ποίησης σήμερα, γράφει η Amanda Gorman στην Φούγκα από το Call Us What We Carry μεταξύ άλλων: "Even now handshakes & hugs are like gifts, Something we are shocked to grant, be granted" και λίγο μετά "By Hello, we mean: Let us not say goodbye again." Επειδή, όπως λέει στο Ship's Manifest, "Our greatest test will be our testimony"
12. Μόνιμο υστερόγραφο: Ο κορωνοϊός μας κάνει αρρωστότερους, ευαλωτότερους, χαλάει το σώμα μας. Υπάρχει λόγος;

ακούτε το podcast εδώ: https://www.youtube.com/watch?v=joYgQp6K8WQ

[1] εγκεφαλίτιδα από κορωνοϊό σε παιδιά στην Ταϊβάν: https://academic.oup.com/.../10.1093/ofid/ofag131/8514454

[2] κορωνοϊός και όψιμο alzheimer: https://www.medrxiv.org/.../10.64898/2026.01.21.26344555v1

[3] Οι παρενέργειες του εμβολίου, 6 χρόνια μετά: https://www.newsweek.com/first-man-us-covid-jab-reveals...

[4] η αντιεμβολιαστική ιστορία, την έχουμε ξαναζήσει, το αναλύει η Λένα Φουτσιτζή (θέλει συνδρομή) https://www.womanlandia.com/i-proti-mou-ycteria/

[5] έξι χρόνια μετά, από τον Κυριάκο Αθανασιάδη:
https://www.athensvoice.gr/.../covid-19-exi-hronia-meta...

- η εικόνα από το Shadow of the Vampire, John Malkovich και Willem Dafoe, 2000.

Με ιδιαίτερη τιμή και χαρά, η Ελληνική Εταιρεία Ιατρικής Γενετικής (Ε.Ε.Ι.Γ.) σας προσκαλεί στο 4ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ιατρικής Γενετικής, με διεθνή συμμετοχή, το οποίο θα πραγματοποιηθεί 23–25 Απριλίου 2026, με φυσική παρουσία, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, στην αίθουσα Γιάννης Μαρίνος του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής.

Το Συνέδριό μας, συνεχίζοντας την επιτυχημένη παράδοση των προηγούμενων διοργανώσεων, εντάσσεται στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης ιατρικής εκπαίδευσης, με στόχο την ολοκληρωμένη ενημέρωση ιατρών, λοιπών επαγγελματιών υγείας και βιοεπιστημόνων για τις ραγδαίες εξελίξεις στον τομέα της Ιατρικής Γενετικής, με τη συμμετοχή διακεκριμένων Ελλήνων και ξένων ομιλητών.

Το Συνέδριο πραγματοποιείται με την επιστημονική υποστήριξη της Ελληνικής Εταιρείας Υπερήχων στη Μαιευτική και Γυναικολογία, που έχει σταθερή και διαχρονική παρουσία στα θέματα γενετικού ελέγχου στην κύηση, συμβάλλοντας ουσιαστικά με κατευθυντήριες οδηγίες και επιστημονικές συστάσεις, καθώς και της Ελληνικής Νεογνολογικής Εταιρείας, που στοχεύει στην προαγωγή και βελτίωση της περιγεννητικης φροντίδας των νεογνών.

Το Επιστημονικό Πρόγραμμα καλύπτει το συνεχώς εξελισσόμενο φάσμα εφαρμογών της Ιατρικής Γενετικής και Γονιδιωματικής στη διάγνωση, πρόληψη, πρόγνωση και αντιμετώπιση Γενετικών Νοσημάτων. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στα σπάνια γενετικά νοσήματα, στην Παιδιατρική και στο νεογνικό γονιδιωματικό screening, στις προκλήσεις της γονιδιακής θεραπείας, στις νεότερες εξελίξεις του προγεννητικού και προεμφυτευτικού ελέγχου, στην εμβρυομητρική Ιατρική, στη συμβολή της Υπερηχογραφίας, στις συγγενείς ανωμαλίες, στις νευροαναπτυξιακές διαταραχές, στην Αιματολογία–Ογκολογία, καθώς και στα ηθικά και νομικά ζητήματα που ανακύπτουν από τη χρήση των νέων τεχνολογιών NGS.

Επιπλέον, θα πραγματοποιηθούν διαδραστικά κλινικά φροντιστήρια, ενισχύοντας την ανταλλαγή επιστημονικών γνώσεων, εμπειριών και απόψεων.

Η παρουσία και η ενεργός συμμετοχή σας αποτελούν για εμάς πολύτιμη συμβολή στην κοινή προσπάθεια ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ ιατρών και λοιπών επιστημόνων υγείας. Ευελπιστούμε ότι όλοι, και ιδιαίτερα οι νέοι ιατροί, θα ωφεληθούν ουσιαστικά από τις τελευταίες εξελίξεις και τα επιτεύγματα της Ιατρικής Γενετικής και Γονιδιωματικής, και ότι το Συνέδριο θα ανταποκριθεί στις υψηλές προσδοκίες σας.

Με θερμούς χαιρετισμούς,
Εκ μέρους του Δ.Σ. της Ε.Ε.Ι.Γ Ελένη Ε. Φρυσίρα-Κανιούρα
Ομ. Καθηγήτρια Ιατρικής Γενετικής, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ
Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Ιατρικής Γενετικής

Σας προσκαλούμε στο 34ο Παγκρήτιο Πανεπηστιμαικό Παιδιατρικό Συμπόσιο, το οποίο θα διαξαχθεί 22-23 Μαϊου 2026 στο Αμφιθέατρο μεταπτυχιακών Σπουδών στην Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Κρήτης

Διοργάνωση
Β' Παθολογικός (Παιδιατρικός) Τομέας του Πανεπιστημίακού Γενικού Νοσοκομείου Ηρακλείου (ΠαΓΝΗ)

Με ιδιαίτερη χαρά σας καλωσορίζουμε στο 4ο Συνέδριο Παιδιατρικής Εκπαίδευσης και Έρευνας, το οποίο διοργανώνεται υπό την αιγίδα της Ελληνικής Εταιρείας Παιδιατρικής Εκπαίδευσης και Έρευνας (ΕΕΠΕΚΕ) και σε συνεργασία με την Παιδιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Το Συνέδριο θα πραγματοποιηθεί με φυσική παρουσία στις 18–20 Σεπτεμβρίου 2026, στο ξενοδοχείο Grecotel Larissa Imperial στη Λάρισα, συνεχίζοντας έναν επιστημονικό θεσμό αφιερωμένο στη συνεχή αναβάθμιση της παιδιατρικής γνώσης και πράξης.

Μετά την ιδιαίτερα θετική ανταπόκριση και τη σημαντική συμμετοχή ιατρών της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας στο περσινό Συνέδριο, αναγνωρίζοντας τον καθοριστικό τους ρόλο στην πρόληψη, την πρώιμη διάγνωση και τη διαχείριση των συχνότερων παιδιατρικών προβλημάτων, διαμορφώνουμε και φέτος το επιστημονικό πρόγραμμα με έμφαση στην πρακτικότητα, την εφαρμοσιμότητα και τη σύνδεση με την καθημερινή κλινική πράξη, ενσωματώνοντας παράλληλα τις σύγχρονες εξελίξεις της παιδιατρικής έρευνας.

Στόχος μας είναι το Συνέδριο να αποτελέσει έναν ζωντανό χώρο ανταλλαγής γνώσεων και εμπειριών, μέσα από διαδραστικές συνεδρίες, κλινικά φροντιστήρια, παρουσιάσεις περιστατικών και επιστημονικά debates, ενθαρρύνοντας την ενεργό συμμετοχή όλων των συναδέλφων. Πιστεύουμε ότι ο ανοικτός διάλογος και η συνεργασία μεταξύ νοσοκομειακών και ιδιωτών παιδιάτρων αποτελούν βασικό πυλώνα για την πρόοδο της παιδιατρικής φροντίδας.

Επιπλέον, θα δοθεί η δυνατότητα υποβολής περιλήψεων, οι οποίες, μετά από αξιολόγηση, θα παρουσιαστούν ως προφορικές ανακοινώσεις ή e-poster. Για την παρακολούθηση του Συνεδρίου θα χορηγηθούν Ευρωπαϊκά Μόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης (ECMECs Credits).

Σας ευχαριστούμε θερμά για τη διαχρονική σας στήριξη και σας προσκαλούμε να συμμετάσχετε ενεργά στις εργασίες του Συνεδρίου, συμβάλλοντας με την εμπειρία και τις γνώσεις σας σε έναν ουσιαστικό και γόνιμο επιστημονικό διάλογο.

Γεώργιος Συρογιαννόπουλος

Ομότιμος Καθηγητής Παιδιατρικής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας,

Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Παιδιατρικής Εκπαίδευσης και Έρευνας (ΕΠΕΕΚΕ)

Ιωάννα Γριβέα

Καθηγήτρια Παιδιατρικής και Νεογνολογίας Πανεπιστημίου Θεσσαλίας,

Διευθύντρια Παιδιατρικής Κλινικής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Με ιδιαίτερη χαρά σας ανακοινώνουμε τη διοργάνωση του 18ου Παιδιατρικού Συνεδρίου της Εταιρείας Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης στην Παιδιατρική σε συνεργασία με την Παιδιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, το οποίο φέτος θα πραγματοποιηθεί από 8–10 Μαΐου 2026, στο Xenia Palace στην Πορταριά Πηλίου — έναν χώρο που συνδυάζει ιδανικά τη φυσική ομορφιά με τη φιλοξενία.

Για ακόμη μία χρονιά, στόχος μας είναι να προσφέρουμε ένα ολοκληρωμένο επιστημονικό πρόγραμμα που ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες του παιδιατρικού κλάδου. Η θεματολογία καλύπτει καίρια πεδία της καθημερινής κλινικής πράξης, ενώ οι προσκεκλημένοι ομιλητές αποτελούν εγγύηση υψηλού επιπέδου παρουσίασης και συζήτησης.

Το Συνέδριο θα διεξαχθεί με φυσική παρουσία, δίνοντάς μας την ευκαιρία να ανταλλάξουμε απόψεις, να επικοινωνήσουμε άμεσα και να ενισχύσουμε τη συνεργασία μεταξύ των συναδέλφων.

Εκ μέρους του Διοικητικού Συμβουλίου, σας προσκαλούμε να συμμετάσχετε στο 18ο Συνέδριό μας και ευχόμαστε οι εργασίες του να συμβάλουν ουσιαστικά στη συνεχιζόμενη επιστημονική σας εξέλιξη, προσφέροντας παράλληλα ένα ευχάριστο τριήμερο στην Πορταριά.

 

Δημήτρης Καφετζής

Ομότιμος Καθηγητής Παιδιατρικής ΕΚΠΑ

Πρόεδρος Εταιρείας Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης στην Παιδιατρική

Dr Γεώργιος Τσόλας

Αντιπρόεδρος Εταιρείας Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης στην Παιδιατρική

6° Πανελλήνιο Συνέδριο “ΕΠΙΛΥΩ”

Επιστημονικός Φορέας Ιατρικής Μετεκπαίδευσης ΕΠΙΛΥΩ

Ξενοδοχείο Ερμής – Σύρος

ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΜΕ ΦΥΣΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ

17/09/2026 – 19/09/2026

Ημερίδα Ελληνικού Κολλεγίου Παιδιάτρων, Σάββατο 25 Απριλίου 2026, Αθήνα

Σας κοινοποιούμε ενδιαφέρουσα ανάρτηση για συμπληρώματα διατροφής προς αναζήτηση ευεξίας, του παθολόγου Γ. Παππά

 Εννέα σημειώσεις για συμπληρώματα και την αναζήτηση της ευεξίας:

1. Ο κύκλος εργασιών της παγκόσμιας οικονομίας της ευεξίας έφτασε τα 6,8 τρισεκατομμύρια δολάρια το 2024, διπλάσιος του αντίστοιχου του 2013, και σχεδόν τετραπλάσιος αυτού της φαρμακοβιομηχανίας. Πάνω από ένα τρισεκατομμύριο δαπανήθηκαν στον τομέα της ατομικής φροντίδας και ομορφιάς, όπως και στους τομείς της υγιεινής διατροφής/ απώλειας βάρους και άσκησης. Λίγο μικρότερος (895 δισεκατομμύρια) ήταν ο κύκλος εργασιών του τουρισμού ευεξίας, 606 δισεκατομμύρια αυτός της "παραδοσιακής και εναλλακτικής ιατρικής". Στην Ελλάδα ο κύκλος ξεπέρασε τα 18 δισεκατομμύρια δολάρια για το 2024, και αποτελούσε το 7,18% του Ακαθόριστου Εθνικού Προϊόντος. Τα στοιχεία από το Global Wellness Institute [1- σύνδεσμος στα σχόλια].

2. Η αυξανόμενη ενασχόληση των εφήβων αγοριών και νεαρών ανδρών με το σώμα έχει ολισθήσει σε πρακτικές looksmaxxing [2] που περιλαμβάνουν βίαιες (ενίοτε) παρεμβάσεις στην ανατομία προς επίτευξη ενός επίπλαστου ιδανικού τύπου προσώπου/ σώματος και που συνοδεύουν επικίνδυνες ιδεολογίες "ανδρισμού" [3]. (κοίταξε που τα έλεγε το Materialists και μου φαινόταν τραβηγμένο)

3. Ολοένα και περισσότεροι νέοι ενήλικες ζητάνε να μετρήσουν επίπεδα τεστοστερόνης- η κουλτούρα της συμπλήρωσης τεστοστερόνης χωρίς τεκμηριωμένη ή πραγματική έλλειψη έχει πάρει ανησυχητικές διαστάσεις και εν μέρει (και ίσως εξίσου επικίνδυνα με το looksmaxxing) διακινείται στα πλαίσια προώθησης επικίνδυνων incel/ σεξιστικών νοοτροπιών. Να σημειωθεί ότι η έλλειψη τεστοστερόνης απαιτεί ΚΑΙ εργαστηριακή τεκμηρίωση αλλά και κάποια συμπτωματολογία, η οποία να μην αποδίδεται σε άλλα αίτια (και θα μπορούσαν πολλά να ενοχοποιούνται για εύκολη κόπωση ή έλλειψη λίμπιντο). Τα συμπληρώματα τεστοστερόνης (όχι τα αναβολικά) χρησιμοποιούνται και για αύξηση μυικής μάζας και για την “αισθηση ενέργειας” ποικίλων μορφών, και γιατί κάποιοι έχουν ταυτίσει τα επίπεδα με τον ανδρισμό τους. Είναι γνωστό όμως ότι και τα “απλά” συμπληρώματα τεστοστερόνης (πέραν των πολύ επικινδυνότερων αναβολικών ανδρογόνων) συνδέονται με αύξηση των ερυθρών αιμοσφαιρίων, καρδιακή δυσλειτουργία και θρομβώσεις- να το θυμόμαστε αυτό όταν μιλάμε για αιφνίδιους καρδιακούς θανάτους ή ισχαιμικά εγκεφαλικά επεισόδια σε νέους ανθρώπους (ειρωνικά οι περισσότεροι που προωθούν τέτοια συμπληρώματα είναι και γνωστοί διακινητές ατεκμηρίωτης παραπληροφόρησης για τα εμβόλια). Συν φυσικά την μείζονα δυνητική επίπτωσή τους στην ανδρική γονιμότητα, που μπορεί και να μην είναι αναστρέψιμη μετά την διακοπή τους. (Συν την αλωπεκία για όσους αποτελεί θέμα) [4] . Μια μελέτη σε άνδρες με υπογοναδισμό που δεν έδειξε καρδιακές επιπλοκές με αναπλήρωση τεστοστερόνης, πέραν του ότι ήταν σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας με χαμηλότερα αρχικά επίπεδα, έδειξε έτσι κι αλλιώς αυξημένη πιθανότητα κολπικής μαρμαρυγής, πνευμονικής εμβολής και οξείας νεφρικής βλάβης με την αναπλήρωση τεστοστερόνης [5] , αλλά και αυξημένο κίνδυνο καταγμάτων (τα τελευταία μπορεί να ήταν και άσχετα, ΟΚ). Ακόμη κι εκείνοι που την χρειάζονται, έχουν να αντιμετωπίσουν κινδύνους.

4. Και στην Ελλάδα αυξάνονται οι διαφημίσεις και η διακίνηση του πεπτιδίου BPC-157 (Body Protection Compound λέει), μιας νέας "θαυματουργής" ουσίας (πόσο υγρό κολλαγόνο είχε πιει η Ελλάδα κάποτε...) που "θεραπεύει όλα τα τραύματα του μυοσκελετικού, όλα τα νευρολογικά, συν τον καρκίνο". Πρόκειται για ένα πεπτίδιο που εδώ και >30 χρόνια προσπαθεί να πουλήσει μέσω ανύπαρκτων (για τον άνθρωπο) στοιχείων μια "επιστημονική" ομάδα από την Κροατία, βάσει λέει στοιχείων από πειραματόζωα (που μόνο αυτοί αναπαράγουν)- το ότι ανάμεσα στα "προσόντα" του είναι και η επαγωγή αγγειογένεσης που πχ σε έναν καρκινοπαθή μπορεί να έχει ιδιαίτερα αρνητικά αποτελέσματα δεν τους απασχόλησε, φοβάμαι δε ότι σε μια ασύδοτη αγορά όπως αυτή των συμπληρωμάτων ελάχιστα θα απασχολήσει και τους πρόθυμους αγοραστές [6].

5. To BPC-157 είναι μόνο ένα από τα πεπτίδια που διακινούνται στα όρια της νομιμότητας, συχνά εισαγόμενα από την Κίνα, και έχουν δημιουργήσει μια νέα κοινωνική κατηγορία, τους biohackers, που πειραματίζονται με συμπληρώματα και ουσίες ώστε να βελτιώσουν την σωματική τους απόδοση/ επίδοση/ κατάσταση, περιλαμβανομένης της διανοητικής [7] (οι εποχές των πέντε εσπρέσο και των ενεργειακών ποτών φαντάζουν ξαφνικά αθώες). Ουσίες όπως η θυμοσίνη-α1 και η τεσαμορελίνη, που έχουν πολύ συγκεκριμένες, αυστηρές, αποδεδειγμένες χρήσεις, διακινούνται εκτεταμένα παράνομα για να “ενισχύσουν το ανοσοποιητικό” ή να “αυξήσουν την μυική μάζα” . Πληθώρα άλλων, όπως το “αντιγηραντικό” epitalon, το “αναγεννητικό και αντιφλεγμονώδες” ΤΒ-500, ή οι “σεξουαλικής βελτίωσης” melatonan II και kisspeptin, αγοράζονται ελεύθερα διαδικτυακά, και στην Ελλάδα- λιγότερο η “προστατευτική του εγκεφάλου” cerebrolysin [8]. Τόσο το TB-500 όσο και το BPC-157 θεωρούνται απαγορευμένες ουσίες από την Παγκόσμια Ομοσπονδία Αντιντόπινγκ.

6. Πρόσφατη μελέτη από το εξαιρετικό τμήμα του καθηγητή Χρήστου Κοντογιώργη από το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο [9] έδειξε ότι, σε μεγάλο δείγμα ενηλίκων που πηγαίνουν γυμναστήριο, το 30% χρησιμοποιούσε πρωτεϊνικά σκευάσματα (ειδικά νεότεροι άνδρες), κυρίως για αύξηση μυικής μάζας. Το ενδιαφέρον/ ανησυχητικό ήταν όμως ότι ειδικά στους fitness enthusiasts, τους φανατικούς της εκγύμνασης ας πούμε, η πληροφόρηση σχετικά με την επιλογή του είδους και του περιεχομένου των σκευασμάτων ερχόταν κατά πλειοψηφία από τον γυμναστή τους και από το διαδίκτυο. Από τους χρήστες, το 16% ανέφερε διαταραχές του ύπνου, το 14% επιθετικότητα/ εκνευρισμό, και το 12% διαταραχές της αρτηριακής πίεσης. Παλαιότερη ελληνική μελέτη σε εφήβους που πήγαιναν σε γυμναστήριο έδειξε ότι το 9% αυτών χρησιμοποιούσαν ενισχυτικά που περιείχαν αναβολικά, ενίοτε σε μορφή “πάρε μια σακούλα με ροζ/ πορτοκαλί σκόνη” [10].

7. Το 4,7% των Αμερικανών χρησιμοποιεί συμπληρώματα που περιέχουν δυνητικά ηπατοτοξικές ουσίες [11]. Η οξεία ηπατική ανεπάρκεια από συμπληρώματα διατροφής παρατηρείται όλο και συχνότερα και συνοδεύεται από αυξημένη πιθανότητα ανάγκης μεταμόσχευσης ήπατος, αλλά και άμεσης θνησιμότητας [12]. Ουσίες δυνητικά ηπατοτοξικές περιλαμβάνουν (ειδικά σε σκευάσματα ακαθόριστης σύνθεσης/ χύμα- δυνητικά μεγάλης περιεκτικότητας) τον κουρκουμά, παράγωγα πράσινου τσαγιού, την δημοφιλή στην Ελλάδα Garcinia cambogia, την φυτο-οιστρογονική σιμισιφούγκα ή black cohosh, την απαγορευμένη στην Δανία ασβαγκάντα/Withania somnifera, και την μαγιά κόκκινου ρυζιού.

8. Σύνθεση στοιχείων από μελέτες εκατοντάδων χιλιάδων ατόμων στις ΗΠΑ έδειξε ότι η μακροπρόθεσμη χρήση πολυβιταμινούχων σκευασμάτων δεν είχε καμία επίδραση στο προσδόκιμο ζωής [13].

9. Από το 2019 έως σήμερα 28 Βρετανοί πολίτες έχουν πεθάνει στην Τουρκία στα πλαίσια ιατρικού τουρισμού και σχετικών χειρουργείων, συνήθως για απώλεια βάρους ή κοσμητικών [14]. To 2023, 87 περιστατικά αλλαντίασης καταγράφηκαν σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, όλα σε ανθρώπους που έκαναν ενδογαστρική έγχυση botox (μέθοδος αντιμετώπισης της παχυσαρκίας) στην Σμύρνη- ορισμένοι από αυτούς κατέληξαν διασωληνωμένοι [15]. Στις ΗΠΑ την περίοδο 1989-90, 27 άτομα πέθαναν μετά από λήψη ενός συμπληρώματος L-τρυπτοφάνης που οδήγησε σε σύνδρομο ηωσινοφιλίας-μυαλγίας [16]. Στις ΗΠΑ ένα μικρό παιδί πέθανε πρόσφατα σε θάλαμο υπερβαρικού οξυγόνου [17], παλαιότερα ένα άλλο παιδί πέθανε μετά από chelation “θεραπεία αυτισμού” [18], ενώ σε φεστιβάλ μακροζωίας (Revolution Against Aging and Death Festival!!!) στις ΗΠΑ το περασμένο καλοκαίρι δύο άτομα νοσηλεύτηκαν με βαριές αντιδράσεις μετά από λήψη αγνώστου πεπτιδίου [19].

10. Κοινώς, η φύση έχει την δική της χημεία- δεν την εμπιστευόμαστε τυφλά και δεν εμπιστευόμαστε όσους μας διαβεβαιώνουν για αθώες σκόνες. Η βιομηχανία του “σας κάνουμε υγιέστερους με φυσικούς τρόπους” έχει τζίρο μεγαλύτερο της φαρμακοβιομηχανίας και επιστημονικό υπόβαθρο πολύ μικρότερο (κι ας έχει και πλασιέ στον χώρο των επαγγελματιών υγείας). Θυμηθείτε πόσες “θαυματουργές” ανοησίες έχουν πολυδιαφημιστεί, πολυκαταναλωθεί και πολυξεχαστεί, ε τώρα είναι τα πεπτίδια- κάποιοι γελάνε κάθε φορά που παραγγέλνετε και γίνονται πλουσιότεροι. Τέλος, αν θέλει κάποιος σώνει και καλά να ορίσει ανδρισμό, λυπάμαι, αλλά δεν γίνεται με την τεστοστερόνη και την θεληματική γνάθο.

Υ.Γ. η εικόνα αναπόφευκτα από το Materialists λοιπόν.

[1] από την έκθεση του Παγκόσμιου Ινστιτούτου Ευεξίας https://globalwellnessinstitute.org/.../2025-global.../
2] περί looksmaxxing-1 https://journals.sagepub.com/.../10.1177/26893614251409793
[3] περί looksmaxxing-2 https://journals.sagepub.com/.../10.1177/174165902513
[4] περί τεστοστερόνης -1 (υπόψη ότι ο συγγραφέας είναι επιστήμονας με πολλές μελέτες στην τεστοστερόνη και δεν τον λες και εχθρό της, αλλά τον λες ακριβοδίκαιο) https://theconversation.com/younger-men-are-turning-to..
[5] περί τεστοστερόνης-2, ο διάβολος στα μικρά γράμματα μιας μεγάλης μελέτης https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa2215025
[6] το πεπτίδιο από την Κροατία (μόνο Βίντα προτιμάμε από εκεί) https://undark.org/2026/02/03/bpc-157-peptide-fda/
[7] τα πεπτίδια από την Κϊνα https://www.nytimes.com/.../chinese-peptides-silicon...
[8] τα πεπτίδια της μόδας https://erictopol.substack.com/p/the-peptide-craze
[9] η μελέτη για την χρήση πρωτεϊνικών σκευασμάτων από την ομάδα του καθηγητή Κοντογιώργη https://www.mdpi.com/2673-9488/5/2/18
[10] η ελληνική μελέτη για την χρήση σκευασμάτων από εφήβους https://www.sciencedirect.com/.../pii/S0278691518301923
[11] δυνητική έκθεση σε ηπατοτοξικά συμπληρώματα στις ΗΠΑ https://jamanetwork.com/.../jamanetwo.../fullarticle/2821951
[12] η αυξανόμενη ηπατοτοξικότητα από συμπληρώματα https://journals.lww.com/.../clinical_features_and...
[13] πολυβιταμινούχα και προσδόκιμο ζωής https://jamanetwork.com/.../jamanetwo.../fullarticle/2820369
[14] θανατηφόρος ιατρικος τουρισμός https://doi.org/10.1136/bmj.r2222
[15] γαστρικό botox και επιδημία αλλαντίασης https://www.ecdc.europa.eu/.../botulism-iatrogenic-update...
[16] οι θάνατοι από συμπληρώματα τρυπτοφάνης του 1989 https://www.cdc.gov/Mmwr/preview/mmwrhtml/00001738.htm
[17] θάλαμος/ θάνατος υπερβαρικού οξυγόνου https://www.theguardian.com/.../dec/04/oxygen-chamber-maha
[18] θάνατος από chelation therapy https://www.tandfonline.com/doi/10.1080/15563650701261488
[19] φεστιβάλ πεπτιδίων και στο νοσοκομείο https://www.propublica.org/.../peptide-injections...